20 lipca 2026

Czym jest AuDHD ? 

ADHD i ASD są zaburzeniami neurorozwojowymi, czyli dotyczą sposobu funkcjonowania mózgu i układu nerwowego, m.in. w obszarze uwagi, pobudzenia, emocji, komunikacji i przetwarzania bodźców. Badania wskazują, że u dzieci z ADHD częściej występują trudności z regulacją pobudzenia i funkcjami wykonawczymi, a u osób w spektrum autyzmu bardzo częste są różnice w przetwarzaniu sensorycznym i regulacji emocji. Dlatego zachowanie może być reakcją na przeciążenie, nadmiar bodźców albo trudność w samoregulacji, a nie „złą wolą”.

 

AuDHD to określenie używane wtedy, gdy u dziecka współwystępują cechy ADHD i spektrum autyzmu. I to może być dla nauczyciela WF bardzo ważna informacja.

- bo takie dziecko może jednocześnie bardzo potrzebować ruchu i bardzo szybko się przebodźcowywać.

- może chcieć być blisko grupy, ale mieć trudność z odnalezieniem się w relacjach.

- może potrzebować zmiany, dynamiki i działania, a jednocześnie bardzo źle reagować na nagłą zmianę zasad.

- może wyglądać na „niegrzeczne”, „chaotyczne” albo „wycofane”, ale pod spodem często jest po prostu układ nerwowy, który próbuje sobie poradzić w często trudnych dla siebie warunkach. 

U tych dzieci mózg może zatem inaczej regulować pobudzenie, uwagę, emocje i odbiór bodźców. Dlatego hałas, szybkie zmiany, dotyk, presja czasu czy rywalizacja mogą być dla dziecka dużo większym obciążeniem, niż jesteśmy w stanie to dostrzec z zewnątrz.

 

Jakie ma to znaczenie w praktyce?

 

Na WF-ie tak ważne są: krótkie instrukcje, przewidywalność, możliwość wyboru, przerwy regulacyjne i aktywności, które nie opierają się wyłącznie na rywalizacji. Nie zawsze chodzi o to, żeby dziecko „dopasowało się” do lekcji. Czasem chodzi o to, żeby lekcja była zaprojektowana tak, by różne dzieci mogły znaleźć w niej swoje miejsce.

Warto też pamiętać, że nawet dzieci z tą samą diagnozą mogą bardzo różnić się między sobą.Jedno dziecko z ADHD może potrzebować dużo ruchu i częstej zmiany aktywności, inne przede wszystkim wsparcia w regulacji emocji. Jedno dziecko w spektrum może potrzebować przewidywalności i ciszy, inne będzie szukało kontaktu i wspólnego działania.

Dlatego takie rozwiązania jak krótkie instrukcje, pokaz ruchu, możliwość wyboru, przerwy regulacyjne czy mniej rywalizacyjna forma zajęć nie są „tylko dla jednego dziecka z diagnozą”. Bardzo często pomagają także innym uczniom – na przykład tym nieśmiałym, zmęczonym, mniej pewnym siebie, czy trudnym do zaangażowania. W efekcie wspierają więc całą klasę. Inkluzyjny WF zaczyna się tam, gdzie widzimy nie tylko zachowanie dziecka, ale też jego potrzeby.

 

Słowa, które włączają do gry. WF przyjazny dla AuDHD 

 

Czasem naprawdę mała zmiana w sposobie mówienia może bardzo pomóc dziecku odnaleźć się na lekcji WF. Szczególnie wtedy, gdy pracujemy z dziećmi z ADHD, w spektrum autyzmu albo z podwójną diagnozą AuDHD.  Dla wielu dzieci długa instrukcja, dużo słów, hałas w sali i czekanie na swoją kolej to po prostu za dużo naraz, ze względu na to, jak funkcjonuje ich układ nerwowy.

Dlatego warto pamiętać o trzech prostych krokach:

1. Powiedz krótko.
Nie wszystko naraz. Jedno, dwa konkretne polecenia lub komunikaty.

2. Pokaż ruchem.
Dzieci często lepiej rozumieją, kiedy mogą zobaczyć, co mają zrobić, a nie tylko o tym usłyszeć.

3. Sprawdź zrozumienie.
Nie pytaj: „Czy wszyscy rozumieją?”, bo często odpowiedź będzie automatyczna. Lepiej poprosić: „Pokaż, gdzie zaczynasz”, „Pokaż pierwszy ruch”, „Stań tam, gdzie będzie Twoje miejsce”.

W ten sposób tworzymy takie warunki, w których więcej dzieci może naprawdę pełniej uczestniczyć w zajęciach. Czasem inkluzyjny WF zaczyna się właśnie od prostszego komunikatu.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Projekt finansowany przez

Obserwuj nas

Polityka prywatności i plików cookies