13 lipca 2026

Twoje dziecko unika sportu? Zobacz, co masz z tym wspólnego!

Powszechnie wiadomo, że odpowiedni poziom codziennej aktywności fizycznej dzieci i młodzieży ma decydujące znaczenie dla ich właściwego rozwoju, wzrostu, dobrego samopoczucia i przyszłego zdrowia. Wyniki badań naukowych wskazują, że obserwowana obecnie na świecie epidemia otyłości zaczyna obejmować coraz młodsze grupy wiekowe, a jednym z głównych czynników wpływających na zaistniałą sytuację jest niski oraz stale obniżający się poziom aktywności fizycznej dzieci i młodzieży. Wobec tego, należy sobie postawić ważne pytanie, czy to wina dzieci, że są tak mało aktywne? Czy czasem nie jesteśmy winni temu my, dorośli, rodzice, opiekunowie i nauczyciele?

 

Rodzic jako wzór 

 

Badania naukowe wskazują, że to rodzice pełnią rolę podstawowych wzorców do naśladowania dla swoich dzieci. Z tego powodu powinni być postrzegani jako osoby aktywne fizycznie, aby dać przykład swoim dzieciom, jak prowadzić zdrowy tryb życia. Zachęta i motywacja ze strony rodziców są silnymi czynnikami wspierającymi aktywność ruchową u dzieci i młodzieży obojga płci. Postrzeganie swoich rodziców jako osoby bierne fizycznie wg niektórych źródeł aż czterokrotnie zwiększa ryzyko bycia dzieckiem nieaktywnym a BMI (wskaźnik masy ciała) rodziców stanowi silny i niezależny predyktor wskaźnika masy ciała dzieci. Rozwój nadmiernej masy ciała w dzieciństwie i jej utrzymywanie się w wieku dorosłym wyjaśniają głównie dziedziczne mechanizmy rodzicielskich zachowań zdrowotnych, pomimo modyfikującego wpływu środowiska szkolnego i rówieśniczego.

 

 

Istnieje coraz więcej dowodów na międzypokoleniowe przekazywanie modeli zachowań zdrowotnych, takich jak dieta, palenie papierosów czy w efekcie masa ciała. Postawy dorosłych wspierające prozdrowotne zachowania u dzieci mogą w konsekwencji wspierać zdrowsze wybory przez całe dalsze życie. Dowiedziono, że osoby dorosłe zwykle wykazują takie modele zachowań związane ze zdrowiem (np. poziom aktywności fizycznej), jakie zostały im wpojone w młodszych latach, a aktywna fizycznie młodzież jest bardziej skłonna do kontynuowania tej aktywności w dojrzalszym wieku. Zatem wypracowane w dzieciństwie i wczesnej młodości nawyki związane z prozdrowotnym stylem życia utrzymują się przez całe życie i stanowią gwarant dłuższego i zdrowszego życia.

 

 

Blisko 60% nieaktywnych fizycznie dzieci ma nieaktywnych rodziców

 

 

Modele zachowań zdrowotnych ściśle związane są z poziomem świadomości prozdrowotnej, która w świetle badań okazuje się być wyższa wśród osób z niskim poziomem ubóstwa finansowego, wśród osób lepiej wykształconych, raczej u kobiet. Poziom tejże świadomości koreluje z prozdrowotnymi zachowanymi zdrowotnymi, tj. aktywność fizyczna, rzadszym używaniem używek czy słodzonych napojów a wyższym spożyciem warzyw i owoców i w konsekwencji z korzystniejszym zdrowotnie wskaźnikiem masy ciała.

 

Na podstawie przeprowadzonych w ramach projektu WF z AWF badań ankietowych ponad

20 000 rodziców uczestników Sport Klubów można stwierdzić:

  • Około 50% matek i ojców ochotników uczestniczących w Sport Klubach, miała wyższe wykształcenie a dalsze 30% średnie, co potwierdza wyższą świadomość prozdrowotną i chęć uczestnictwa w organizowanych dodatkowych zajęciach sportowych przez dzieci wyżej wykształconych rodziców.
  • Ryzyko nadmiernej masy ciała u polskich dzieci uczestników projektu WF z AWF, uzależnione jest od nadmiernej masy ciała rodziców.
  • Jeżeli jedno z rodziców ma nadmierną masę ciała, ryzyko także nadmiernej masy ciała u dziecka jest około 1,5 razy większe w porównaniu do dzieci rodziców z prawidłową masą ciała.
  • Jeżeli obydwoje rodzice mają nadmierną masę ciała, ryzyko, że dziecko będzie miało nadwagę lub otyłość jest aż ponad 3 krotnie większe (a dokładnie 328%) niż w rodzinach, gdzie oboje z rodziców ma prawidłową masę ciała.
  • W przypadku aktywności fizycznej, jeśli oboje rodzice są bierni ruchowo ryzyko bierności fizycznej dziecka wzrasta aż o 66%.
  • Blisko 60% nieaktywnych fizycznie dzieci ma nieaktywnych rodziców.

 

Kluczowe jest, żeby sami rodzice zwiększali swoją codzienną aktywność fizyczną i przez to stanowili pozytywny wzorzec ruchowy dla swoich dzieci. Bierni fizycznie ojciec i matka w zdecydowanej większości przypadków nie są w stanie zachęcić swych dzieci do pokochania sportu. Wsparcie w aktywności fizycznej dzieci, a najlepiej wspólne, rodzinne angażowanie się w sport i wszelkiego rodzaju zabawy ruchowe stanowi podstawę wyuczenia w dzieciach odpowiednich modeli prozdrowotnych zachowań.

 

WYZWANIE - AKTYWIZACJA RUCHOWA DZIECI

I MŁODZIEŻY I RODZICÓW

 

autorka artykułu: dr hab. Monika Łopuszańska- Dawid

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Projekt finansowany przez

Obserwuj nas

Polityka prywatności i plików cookies